Wolkenvorming kan de lucht veranderen in een levend kijkboek vol beweging, vocht, licht en verrassing, zeker wanneer bijzonder weer maar heel even zichtbaar is en bijna onwerkelijk aanvoelt.[5] Weer kan bestaan uit spectaculaire zonsondergangen, dreigende onweersbuien en minder bekende verschijnselen die minstens zo fascinerend worden genoemd.[5] Sommige beelden van vreemd weer zijn lastig te voorspellen, zeldzaam te zien of maar kort zichtbaar.[2] Een meteoroloog die extreem weer uitlegt, laat zien hoe wolken kijken gewone luchtobservatie verbindt met weerkunde, wolk voor wolk uitgelegd.[3]

Wolkenvorming

Wolkenvorming blijft vooral hangen wanneer een wolk een vorm heeft die bijna buitenaards lijkt.[5] Mammatuswolken worden omschreven als wolken die op bubbels lijken.[5] Arcuswolken worden omschreven als horizontale, bandvormige wolkenformaties.[5] Asperitas wordt omschreven als een relatief zeldzame maar herkenbare golfachtige wolkenformatie.[2] Asperitas laat zich het best beschrijven alsof je van onder het wateroppervlak naar een ruwe zee kijkt.[2] Daardoor lijkt de onderkant van de lucht omgedraaid, alsof de oceaan boven je hoofd hangt en je onder de golven staat.[2]

Het verhaal van de nieuwste wolkensoort is extra opvallend, omdat Asperitas wordt beschreven als de wolk die de eer heeft de nieuwste wolkensoort aan de hemel te zijn.[2] De naam Asperitas wordt in de tekst gekoppeld aan de World Meterological Organization.[2] De spelling “World Meterological Organization” staat zo in de beschikbare tekst.[2] In gewone taal betekent dit dat een wolkenformatie al bekend kan zijn bij mensen die graag naar de lucht kijken, nog vóór die officieel een plek krijgt in de wolkentaal.[2] De verrassing zit niet alleen in de vreemde vormen die de lucht maakt, maar ook in het feit dat mensen ze blijven opmerken, fotograferen en benoemen.[2]

Vreemde vormen

Mammatuswolken worden genoemd bij fascinerende weerfenomenen die veel mensen misschien niet kennen.[5] De korte omschrijving is “Clouds looking like bubbles.”[5] Juist die simpele beschrijving werkt goed, omdat je oog ineens gaat zoeken naar ronde vormen waar je vaak vlakke grijze lagen of hoge onweerswolken verwacht.[5] In een lucht vol zachte zakjes kan het vertrouwde wolkendek er plotseling bijna gebeeldhouwd uitzien.[5]

Ook arcuswolken staan tussen de minder bekende weerfenomenen.[5] De korte omschrijving is “Horizontal, band-like cloud formations.”[5] Dat is sober geformuleerd, maar het vangt wel de spanning van een lange wolkenrand die als een bewegende grens door de lucht schuift.[5] Als bijzonder weerfenomeen laat een arcuswolk zien hoe alleen al een vorm de atmosfeer geordend, gericht en levendig kan laten voelen.[5]

Asperitas voegt nog een visuele categorie toe aan deze verzameling bijzonder weer.[2] De wolk wordt omschreven als golfachtig.[2] Ook wordt hij relatief zeldzaam en onderscheidend genoemd.[2] Een wolkendek met de onderkant van een ruwe zee kan desoriënterend voelen, omdat je golven boven je ziet in plaats van onder je.[2] Dit is zo’n wolkenformatie waardoor je na één blik omhoog meteen nog een keer kijkt.[2]

Regen die verdwijnt

Virga wordt omschreven als neerslag die verdampt voordat die de grond bereikt.[5] Het verschijnsel staat vermeld met de korte beschrijving “Precipitation that evaporates before reaching the ground.”[5] Daarmee is virga een van de meest elegante voorbeelden van bijzonder weer: regen lijkt te vallen, maar komt toch niet aan.[5] Voor iemand die eronder staat, kan de lucht eruitzien alsof er gordijnen naar beneden hangen die halverwege oplossen.[5] Het woord “neerslag” houdt het weerkundig, terwijl “verdampt voordat die de grond bereikt” het verschijnsel iets van een goocheltruc geeft.[5]

Virga verandert ook hoe je naar een lucht kijkt wanneer je het weerbericht in de gaten houdt.[5] Een donkere streep onder een wolk kan regen suggereren, maar de genoemde beschrijving benadrukt dat de neerslag verdampt voordat die de grond bereikt.[5] Daardoor is virga een weerfenomeen waarbij wat je ziet en wat je aan de grond merkt niet hetzelfde hoeven te zijn.[5] De lucht kan nat lijken, terwijl de grond buiten het gebeuren blijft dat erboven zichtbaar is.[5]

Licht en ijs

Bijzonnen worden genoemd bij bijzondere weerfenomenen.[5] De korte beschrijving is “A halo that looks like a second sun.”[5] Dat klinkt opvallend, omdat de lucht ineens een tweede zonachtige lichtvlek krijgt zonder dat het fantasie wordt.[5] Een halo die op nog een zon lijkt, kan een gewone horizon heel even mythisch laten aanvoelen.[5]

Een beschrijving van een verwant lichteffect zegt dat de wolken perfect moeten zijn en dat licht breekt op ijskristallen.[4] Die formulering wijst op de precieze omstandigheden achter sommige spectaculaire luchtverschijnselen.[4] Het effect wordt niet beschreven als iets dat altijd gebeurt zodra er wolken zijn, want de tekst zegt dat de wolken perfect moeten zijn.[4] De zin “light refracts off the ice crystals” geeft het schouwspel ook een fysieke laag: helderheid, hoek en ijs doen er allemaal toe in de beschrijving.[4]

Elektrische eigenaardigheden

Bolbliksem wordt genoemd als fascinerend weerfenomeen.[5] De korte omschrijving is “Lightning looking like a ball that can move.”[5] Dat idee voelt onheilspellend, omdat bliksem meestal wordt voorgesteld als een grillige flits, terwijl deze beschrijving er een ronde vorm en beweging aan geeft.[5] Binnen de weerkunde van bijzondere weerfenomenen is die ene korte zin genoeg om te laten zien waarom ooggetuigenverhalen over weer zich snel verspreiden: het klinkt simpel, zichtbaar en heel vreemd.[5]

In dezelfde verzameling staat bolbliksem naast verschijnselen met wolken, ijs, halo’s en neerslag.[5] Die combinatie laat zien dat bijzonder weer kan draaien om vorm, beweging, water, licht of ijs.[5] Het maakt ook duidelijk waarom “weerfenomeen” een brede term is en niet één soort gebeurtenis.[5] De atmosfeer kan verrassen met bubbels, banden, golven, halo’s, onderwaterijs of bewegende bollen bliksem, zoals in de genoemde voorbeelden wordt beschreven.[5]

Bevroren verrassingen

IJsbloemen worden omschreven als ijsformaties op de grond.[5] Brinicles worden omschreven als onderwaterijsstalactieten.[5] Deze voorbeelden trekken de nieuwsgierigheid naar weer weg van het gebruikelijke wolkendek en richting oppervlakken en water.[5] IJsbloemen maken de grond onderdeel van het visuele spektakel.[5] Brinicles verplaatsen het ijsschouwspel onder water via de korte beschrijving die wordt gegeven.[5]

De breedte van deze voorbeelden is belangrijk, omdat bijzonder weer niet beperkt is tot stormen.[5] De genoemde verschijnselen zijn onder meer mammatuswolken, arcuswolken, bolbliksem, ijsbloemen, virga, bijzonnen en brinicles.[5] Die lijst loopt van wolken naar bliksem, van verdampende neerslag naar halo’s, en van grondijs naar onderwaterijs.[5] De atmosfeer en bijbehorende omstandigheden kunnen taferelen maken die fotogeniek, vluchtig en moeilijk in een hokje te plaatsen zijn.[2]

Beter kijken naar de lucht

Beelden van bijzonder weer kunnen lastig te voorspellen zijn, zeldzaam voorkomen of maar heel kort zichtbaar blijven.[2] Daarom is goed kijken belangrijk voor iedereen die graag naar de lucht kijkt.[2] Een kort golfpatroon, een veld met bubbelachtige wolken, een bandvormige wolk, een halo of een verdwijnende neerslagstreep wacht misschien niet op een tweede blik.[2] De weerbeelden die het vaakst gedeeld worden, combineren meestal een duidelijke visuele haak met een naam waarmee je erover kunt praten.[5]

Wolkenvorming is daardoor meer dan achtergrond; het kan een leesbaar en verrassend oppervlak zijn waarop weerkunde, wolk voor wolk uitgelegd, zichtbaar wordt.[2] Asperitas kan lijken op een ruwe zee van onderaf.[2] Mammatuswolken kunnen op bubbels lijken.[5] Arcuswolken kunnen horizontale banden vormen.[5] Virga kan verdampen voordat de neerslag de grond bereikt.[5] Bijzonnen kunnen lijken op een tweede zon.[5] Bolbliksem wordt beschreven als bliksem die eruitziet als een bewegende bal.[5] Bekijk de weersverwachting voor jouw stad op PrestoWeather.